Giới thiệu về Business Research Method
Đây là môn học thứ 2 trong chương trình MBA của khóa K15 của một trường Kinh tế tại Hồ Chí Minh.
Khoảng 70% thời lượng sẽ được học về lý thuyết của thầy Vĩ (7 Buổi)
Khoảng 30% thời lượng sẽ được học liên quan thực tế của thầy Dũng ( 3 buổi)
Khoảng 90 phút gặp gỡ khách mời là chị Linh.
Lưu ý: Những ghi chép bên dưới của người viết có thể có sai sót do ngôn ngữ giảng dạy của thầy cô là Tiếng anh và người viết có thể không hiểu hết hàm ý và ý nghĩa mà giảng viên truyền đạt. Người viết đã cố gắng tra cứu tài liệu bên ngoài và ghi chép cẩn thận để hạn chế những thông tin chưa đúng, mong bạn đọc thông cảm và nếu phát hiện sai sót bạn có thể phản hồi ở phần bình luận.
Những ghi chú về phần học của Thầy Vĩ
Thầy Vĩ sẽ hướng dẫn làm 2 nghiên cứu. Nghiên cứu thứ nhất là làm về nghiên cứu định lượng và nghiên cứu thứ hai sẽ làm về nghiên cứu định tính. Thầy chia lớp thành các nhóm và các nhóm sẽ trình bày từng phần trong môn học và thầy sẽ góp ý và phản biện thêm.
Kiến thức chung
Tài liệu
Để đánh giá một tài liệu đáng tin cậy, có thể kiểm tra qua trang Scimagojr.
Chỉ số Q1 là cao nhất và Q4 là thấp nhất.
Điểm H-Index đóng vai trò quan trọng để đánh giá một tài liệu uy tín, để tăng từ 60 điểm lên 61 điểm là khó khăn.
Tạp chí Journal of Marketing là một trong những Journal uy tín, tác giả có bài viết được đăng trên tạp chí này sẽ được đánh giá cáo bởi các trường đại học danh tiếng. Tác giả đăng lên tạp chí này sẽ không mất phí, nhưng người đọc cần trả phí để tiếp cận nguồn tài liệu này.
Một số trang không đáng tin cậy như MDPI, Hindawi, Wiley. Một số trường hợp bị đưa vào danh sách đen (blacklist) vì có những nghiên cứu phải trả tiền để được xuất bạn (Khoảng $3000). Tuy nhiên người đọc có thể tải tài liệu miễn phí. Những tài liệu này có thể dùng để tham khảo ý tưởng, nhưng phải cẩn thận khi trích dẫn.
Một số nguồn để chúng ta có thể tham khảo tài liệu miễn phí là Google Scholar, Science Direct (dùng tài khoản sinh viên để tải miễn phí). Ngoài ra, Sci-hub là nơi chia sẻ nhiều tài liệu miễn phí, tuy nhiên, tài liệu có thể không phải là mới nhất và thường chậm 1 đến 2 năm.
Để sắp xếp nhanh và chuyển đổi dễ dàng sang các kiểu trích dẫn khách nhau, chúng ta có thể sử dụng: mendeley.com, endnote.com.
Khi nào không cần làm nghiên cứu khoa học?
1. Đã có kinh nghiệm trước đó, một tình huống tương tự.
2. Bạn bị giới hạn về thời gian, nếu chậm trễ hành động đối thủ sẽ hành động trước (ví dụ như tung một sản phẩm mới).
3. ROI không cao (ví dụ như chúng ta làm nghiên cứu mất 12,000 đô la trong khi kết quả mang lại chỉ có 2,000 đô la thì không nên làm.
4. Có những quyết định kết quả nó không ảnh hưởng mấy thì không cần làm nghiên cứu.
Quy trình làm nghiên cứu
Xác định vấn đề ➡️ cách để giải quyết vấn đề ➡️ thu thập dữ liệu ➡️ phân tích và báo cáo.
Xác định đúng vấn đề cần nghiên cứu sẽ là quan trọng nhất.
Có thể tham khảo tài liệu chi tiết tại đây cho toàn bộ kiến thức chung.
Nghiên Cứu Định Lượng
Phần chạy dữ liệu trên SPSS
Bước 1: Làm bảng câu hỏi khảo sát. Ở bước này có thể chọn Google Form để làm vì có thể gửi khảo sát mà không cần gặp trực tiếp người trả lời, họ có thời gian làm lúc họ rảnh rỗi, tiết kiệm in ấn, thống kê câu trả lời lặp tức và dữ liệu đồng nhất (Đây là điểm thuận lợi để mã hóa tự động để chạy SPSS).
Bước 2: Từ bảng câu hỏi trên tệp Excel, chúng ta chuyển đổi sang dữ liệu để sao chép vào data trong SPSS. Ở bước này cần lưu ý các hàm vì có thể sai dẫn đến kết quả chạy bị sai sót (Thực tế đã bị và dữ liệu chạy bị vấn đề ngay lặp tức và phải mất công đi dò lại lỗi, rất mất thời gian).
Bước 3: Sao chép dữ liệu từ Excel sang Data view trước, sau đó khai báo biến (Variable view) sau. Có thể tham khảo thêm cách làm tại đây.
Bước 4: Chạy các bài kiểm tra liên quan
| Các nội dung cần chạy | Nội dung | Tham khảo |
| Cronbach’s Alpha | Chúng ta đưa ra nhiều biến độc lập để hỗ trợ giải thích cho biến trung gian hoặc biến phụ thuộc. Do đó việc chạy có thể sẽ bỏ bớt những biến độc lập không phù hợp. Giữ lại những biến có Cronbach Alpha > 0.7 | Link |
| Factor Analysis | Xem xét mối quan hệ giữa các biến ở tất cả các nhóm (các nhân tố) khác nhau nhằm phát hiện ra những biến quan sát tải lên nhiều nhân tố hoặc các biến quan sát bị phân sai nhân tố từ ban đầu. Đối với thông số KMO, việc sai dữ liệu có thể bảng KMO sẽ không xuất hiện. | Link |
| Correlation | Kiểm tra mối tương quan tuyến tính chặt chẽ giữa biến phụ thuộc với các biến độc lập và sớm nhận diện vấn đề đa cộng tuyến khi các biến độc lập cũng có tương quan mạnh với nhau. Phần này chúng ta có thể dùng Phân tích tương quan Pearson. | Link |
| Regression | Hồi quy tuyến tính là phép hồi quy xem xét mối quan hệ tuyến tính – dạng quan hệ đường thẳng giữa biến độc lập với biến phụ thuộc. | Link |
Cách nhóm 3 đã làm thực tế
Nhóm làm việc hiệu quả trên Google docs và Google Sheets
Bước 1: Chọn chủ đề nghiên cứu. Mọi người trong nhóm cần đưa ra 2 hoặc 3 chủ đề cần nghiên cứu. Sau đó có thể bỏ phiếu để chọn chủ đề tiến hành làm nghiên cứu.
Bước 2: Đọc tài liệu tham khảo (Có mô hình nghiên cứu, tài liệu chất lượng).
Bước 3: Chọn mô hình nghiên cứu.
Bước 4: Chạy số SPSS.
Bước 5: Viết bài.
Tham khảo tệp mà cả nhóm đã đóng góp tại đây
Tham khảo bài làm hoàn chỉnh tại đây (Do bài làm của cả nhóm, nên tài liệu đã hạn chế truy cập).
Nghiên Cứu Định Tính Trong
Xuất phát từ bài toán làm sao để ra một sản phẩm mới mà khách hàng đón nhận tốt nhất. Thì thông qua nghiên cứu định tính, có thể hỗ trợ chúng ta trong việc này.
Tóm tắt quy trình
Bước 1: Cần chọn thuộc tính của sản phẩm. Ở đây sẽ phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm ví dụ như chọn vỏ bánh, hương vị, kích cỡ, nhân bánh, giá,…
Bước 2: Sau khi có được thuộc tính thì những thuộc tính này tổ hợp với nhau sẽ có rất nhiều công thức khác nhau dự trên những thuộc tính này. Vì vấn đề ngân sách và thời gian, chúng ta không thể nghiên cứu toàn bộ các công thức này. Do đó chúng ta sẽ chạy SPSS để có được sampling (Một số lượng nhất định công thức để tiếp tục nghiên cứu).
Bước 3: Vì sampling (mẫu thử) > 7 nên nếu đưa toàn bộ số mẫu này cho người trả lời chọn loại tốt nhất sẽ khó khăn và thông tin có thể bị sai lệch do quá nhiều mẫu thử. Do đó chúng ta cần dùng BIBD để tạo nên bảng câu hỏi với bộ câu hỏi nhỏ hơn và người trả lời chỉ cần chọn thích nhất và ghét nhất.
Bước 4: Sau khi đã có câu trả lời thì chúng ta xếp hạng theo thứ tự được ưa thích nhất cho đến ít thích nhất.
Bước 5: Phân tích những thuộc tính mà đóng góp nhiều nhất đến sự lựa chọn thích của người trả lời và phân tích các chỉ số liên quan.
Tài liệu hướng dẫn chạy SPSS tại đây.
Cách nhóm 3 đã làm thực tế
Nhóm làm việc hiệu quả trên Google docs và Google Sheets
Bước 1: Chọn thuộc tính sản phẩm, công ty liên quan.
Bước 2: Chạy SPSS để có bộ mẫu (Sampling), sau đó tạo những block câu hỏi bằng BIBD.
Bước 3: Gửi bảng câu hỏi đến người trả lời.
Bước 4: Dựa trên câu trả lời để tiến hành phân tích và chạy SPSS để xếp hạng các mẫu thử.
Bước 5: Phân tích các thuộc tích đóng góp vào sự yêu thích của người trả lời và phân tích các chỉ số liên quan và viết bài.
Tham khảo tệp mà cả nhóm đã đóng góp tại đây
Tham khảo bài làm hoàn chỉnh tại đây (Do bài làm của cả nhóm, nên tài liệu đã hạn chế truy cập).
Những ghi chú về phần học của Thầy Dũng
Về thuyết trình
- Khi thuyết trình, nếu chỉ phân tích vào số liệu, logic thì sẽ rất là chán. Thay vào đó hãy thêm một vài câu chuyện nhỏ. (Lưu ý nếu đối tượng nghe là CEO, chuyên gia thống kê và họ cần nắm số liệu nhanh chóng thì đi ngay vào số liệu. Trường hợp này, tôi đã gặp khi làm việc ở tập đoàn ORION).
- Thậm chí có cùng một bộ dữ liệu, thì những người khác nhau có thể truyền tải những insight khác nhau.
- Khi sales giảm hãy liệt kê tất cả nguyên nhân rồi xem xét nguyên nhân nào ảnh hưởng và tìm hướng giải quyết.
- Bài thuyết trình cần áp dụng phương châm Keep It Simple, Stupid (K.I.S.S) để ngay cả bà ngoại bạn xem cũng có thể hiểu được). Hãy làm sao để chỉ mất 5s là người xem có thể hiểu.
- Muốn truyền tải những câu chuyện thì đừng dựa vào biểu đồ, biểu bảng nhiều quá mà hãy nhớ câu chuyện của mình.
- Thầy có đề xuất đọc sách “Start with Why”.
Xử lý những tình huống khó khi thuyết trình
- Tùy theo đối tượng khán giả để trả lời tuy nhiên, nguyên tắc quan trọng là cần phải lắng nghe, bình tĩnh vav có thể dừng lại 1 hoặc 2s để trả lời.
- Đừng tỏ ra phản kháng và hãy đồng cảm (cao hơn nữa là tình yêu). Để đồng cảm có thể nhìn khán giả và nghĩ là chắc họ có nổi đau nào đó.
- Dùng từ And thay cho từ but.
- Một câu hỏi thách thức thì không hpari để kiểm trả năng lực của bạn đối với câu trả lời mà chỉ là cơ hội để bạn truyền tải những thông điệp chính.
- Ở nơi làm việc đặc thù, bạn đừng hứa chính xác khi nào xong, chỉ cần nói cố gắng hoàn thành là được.
Cảm nhận cá nhân sau khi học
Thầy đặt câu hỏi vì sao con người có thể tạo ra cuộc chơi ở thế giới này? Câu trả lời là Story telling. Câu trả lời khớp hoàn toàn với cuốc sách Lược sử loài người của Yuval Noah Harari. Trong một câu hỏi, thầy hỏi thay vì không đồng ý và nói “But” thì chúng ta nói “Yes, And”. Câu trả lời này hoàn toàn trùng khớp với lớp kỹ năng giao tiếp mà mình đã được học khoảng 10 năm về trước. Đúng là những thứ mình học sẽ luôn tồn tại đâu đó trong mình và khi cần nó sẽ xuất hiện.
Những ghi chú khách mời chị Linh Đoàn
Chị chia sẻ về công việc và quá trình học tập của mình.
Khi chị làm luận văn Tiến Sĩ, nó xuất phát từ khao khát muốn tìm hiểu và nghiên cứu một vấn đề nào đó chứ không phải làm để cho qua chương trình.
Chị chia sẻ một điểm quan trọng khi sử dụng Chatgpt là chúng ta có thể ra lệnh cho Chatgpt tạo câu lệnh.
Bạn có thể tìm đọc thêm những môn học khác trong chương trình MBA tại đây
